toon kaart
Delen op:

24. San Salvator in Orthen

In 2015 vierden Orthen, Engelen, Rosmalen en Empel gezamenlijk hun 1200-jarig bestaan. Een eerste naamsvermelding van villa Orthinon vinden we namelijk terug in de ‘Çodex Laureshamensis’, vervaardigd tussen 1170 en 1175. Hierin vinden we een aantekening die verwijst naar een schenking in 815 door een zekere Alfger aan de abdij te Lorsch nabij Worms. Het gaat dan o.a. over bezittingen in Angrise (Engelen), Ortinon (Orthen), Empele (Empel) en Rosmalla (Rosmalen).

Orthen is dus veel ouder dan Den Bosch. Orthen zou volgens een legende zijn ontstaan aan een binnenzee gelegen tussen Waal en Maas. Een schip in nood zou daar waar Dommel en Aa samenvloeien veilig aan land zijn gekomen en als dank zouden de opvarenden hier de St. Pieterskapel en Maelstrem hebben gesticht. Volgens overlevering zou de St. Pieterskapel nabij de oude Orthenpoort en de huidige stadswallen hebben gelegen, waar ook een molen stond. Het huidige Orthen lag hier noordelijk van.

Tot 1413 viel de geestelijke bediening van de stad 's-Hertogenbosch onder de parochie Orthen, met als hoofdkerk de ‘Sint Salvator’. De St. Jan kan tot deze tijd dus als een dependance van de St. Salvator beschouwd worden. De toren van de laatste kerk werd in de Tachtigjarige Oorlog ernstig beschadigd en de kerk is na het beleg door Frederik Hendrik niet meer voor de Katholieke eredienst gebruikt. Eén jaar na het beruchte Rampjaar werden in 1673 de kerk en alle huizen in Orthen op bevel van het toenmalige bestuur gesloopt.

Na de inname van Den Bosch door Frederik Hendrik was in Orthen richting Engelen reeds een schuurkerk gelegen. Voor de bewoners van Orthen en Engelen werd hier in het geheim de mis opgedragen. Toen de ‘ondergrondse kerk' legaal werd, bleven de Orthenaren hier kerken. Bij een grote brand werden de kerk en een aantal huizen in 1886 geheel verwoest. Het jaar daarop werd op deze plaats een nieuwe grote kerk en parochie gebouwd. Deze kerk en parochie waren aan de heilige Lambertus gewijd.

Na de Tweede Wereldoorlog is Orthen sterk uitgebreid. Hierdoor kwam de kerk nog minder centraal binnen 'het dorp' te liggen. Daarom werd besloten tot de bouw van een nieuwe kerk op de plaats waar eens de oude ‘Sint Salvator’ stond. Het kreeg de ook de oude naam, maar wel met een Italiaans tintje: San Salvator.

De kerk uit 1956 is gebouwd in de stijl van de Bossche School. Het ontwerp is van architect Paul de Graaf. Vier jaar later werd er boven de hoofdingang een beeld geplaatst, vervaardigd door de beeldhouwer Theo Reusing. Het beeld stelt Christus als Salvator ‘Verlosser’ voor. Het gebouw is op 1 december 2014 onttrokken aan de eredienst en werd gesloten. Het dient nu als opslagruimte voor goederen afkomstig van kerken die eenzelfde lot zijn beschoren. Tijdens de viering van het 1200-jarig bestaan van Orthen kwam wel weer een Mariakapel bij de San Salvator.

 

Terug naar overzicht «

Inschrijven voor de Nieuwsbrief

Ontvang altijd als eerste het laatste nieuws uit de linie!